تغذیه مرغهای گوشتی مستقیماً بر رشد، سلامت و سودآوری گله تأثیر میگذارد. در اینجا به برخی از رایجترین پرسشها در این زمینه پاسخ داده شده است:
۱. بهترین برنامه غذایی برای مرغ گوشتی چیست؟
برنامه غذایی استاندارد معمولاً به سه یا چهار مرحله تقسیم میشود:
· آغازین (استارتر): از ۰ تا ۱۰ یا ۱۴ روزگی. پلتهای ریز یا کرامبل با پروتئین بالا (۲۱-۲۳٪) و انرژی متوسط برای رشد اولیه و توسعه دستگاه گوارش.
· رشد (گروئر): از ۱۱ تا ۲۴ روزگی. برای رشد استخوانها و عضلات، با پروتئین ۲۰-۲۱٪.
· پایانی (فینیشر): از ۲۵ روزگی تا پایان دوره. پروتئین کمتر (۱۸-۱۹٪) اما انرژی بالا برای افزایش وزن نهایی و چربیگیری مناسب.
· پایانی ۲ (یا حذف دارو): در ۵-۷ روز پایانی قبل از کشتار، برای دورههای پرهیز از مصرف دارو (Withdrawal).
۲. چرا پرندهها همیشه گرسنه به نظر میرسند و به دان حمله میکنند؟
این رفتار میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
· کمبود جای دانخوری: اگر تعداد دانخوریها کافی نباشد، رقابت ایجاد میشود.
· برنامه نوری نامناسب: دورههای تاریک طولانی باعث میشود پرنده پس از روشنایی با ولع زیاد به دان بخورد.
· کیفیت پایین پلت: اگر پلتها پودر شده باشند، پرنده تمایل کمتری به خوردن دارد و احساس گرسنگی میکند.
· بیماری: در مراحل اولیه برخی بیماریها (مثل بیماریهای رودهای)، پرنده غذا نمیخورد، اما پس از بهبودی با ولع زیاد به سراغ دان میرود.
۳. آیا میتوان از خوراک مرغ تخمگذار برای مرغ گوشتی استفاده کرد؟
به هیچ وجه. این کار بسیار اشتباه و خطرناک است. خوراک مرغ تخمگذار دارای کلسیم بسیار بالایی است (برای تشکیل پوسته تخممرغ). کلسیم اضافی در جیره مرغ گوشتی باعث:
· آسیب شدید به کلیهها.
· اختلال در جذب سایر مواد معدنی مثل فسفر و منگنز.
· ایجاد نقرس و مرگ زودهنگام میشود.
۴. چه زمانی باید از پلت ریز (کرامبل) به پلت درشت یا دان پلت تغییر دهم؟
تغییر بافت دان باید متناسب با رشد دستگاه گوارش و اندازه منقار پرنده باشد:
· از کرامبل (پلت ریز) معمولاً تا روز ۱۰ تا ۱۴ استفاده میشود.
· از پلت سایز ۲ (نخودی شکل) از ۱۵ روزگی تا پایان هفته چهارم.
· از پلت درشت (حدود ۳ تا ۴ میلیمتر) از هفته پنجم به بعد. تغییر ناگهانی میتواند باعث کاهش مصرف خوراک شود.
۵. چگونه بفهمیم خوراک باکیفیت است؟
به نشانههای زیر توجه کنید:
· ظاهر: پلتها یکدست، سفت و با رنگ روشن باشند. وجود پودر زیاد نشانه کیفیت پایین است.
· بو: بوی طبیعی غلات و کنجالهها را بدهد؛ بوی ترشیدگی یا کپک زدگی نشانه فساد است.
· کود: کود مرغ باید حالت نیمهسفت و پیوسته داشته باشد. اگر کود شل، آبکی یا حاوی دانههای هضمنشده بود، خوراک مشکل دارد.
· آنالیز: هر از گاهی یک نمونه خوراک به آزمایشگاه بفرستید تا میزان پروتئین، انرژی و کلسیم آن اندازهگیری شود.
۶. نقش آنزیمها در تغذیه مرغ گوشتی چیست؟
آنزیمها به هضم بهتر مواد غذایی کمک میکنند، بهخصوص وقتی از موادی مثل جو، گندم یا کنجاله سویا استفاده میشود.
· آنزیم فیتاز: فسفر موجود در ذرت و کنجاله را آزاد میکند و نیاز به فسفر معدنی را کاهش میدهد (کاهش هزینه و آلودگی زیستمحیطی).
· آنزیم بتاگلوکاناز: برای جیرههای حاوی جو استفاده میشود تا از چسبنده شدن مدفوع جلوگیری کند.
· آنزیم زایلاناز: در جیرههای حاوی گندم کاربرد دارد.
۷. آیا محدودیت غذایی برای مرغ گوشتی مفید است؟
در پرورش معمولی، خیر. مرغهای گوشتی اصلاحشده برای حداکثر مصرف خوراک و رشد سریع پرورش یافتهاند. محدودیت غذایی باعث کاهش شدید رشد و افزایش ناهمسانی گله میشود. تنها در موارد خاص(مثل پرورشدهندگان یا در دورههای گرم سال برای جلوگیری از آسیت) ممکن است با نظر کارشناس، محدودیت بسیار ملایم و کنترلشده اعمال شود.
۸. چگونه از کپک زدن خوراک جلوگیری کنیم؟
· محل نگهداری: انبار دان باید خنک، خشک و تاریک باشد. رطوبت دشمن شماره یک است.
· سیلو: اگر از سیلو استفاده میکنید، ماهی یک بار آن را کاملاً خالی و تمیز کنید تا دانهای مانده و کپکزده ته سیلو خارج شوند.
· ضد کپک: از ترکیبات ضد قارچ (مانند اسید پروپیونیک) به خصوص در فصول مرطوب سال استفاده کنید.
· چرخش موجودی: همیشه دان قدیمیتر را زودتر مصرف کنید (سیستم First In, First Out).
۹. نقش آب در تغذیه چیست؟ (سوال مکمل تغذیه)
آب مهمترین "ماده مغذی" است. اگر آب کافی نباشد:
· مصرف دان بلافاصله کاهش مییابد.
· قابلیت هضم مواد غذایی پایین میآید.
· تنظیم دمای بدن مختل میشود (گرمازدگی). نکته مهم:میزان مصرف آب حدوداً ۱.۵ تا ۲ برابر میزان مصرف دان است. اگر آبخوریها را چک میکنید و مصرف آب پایین است، یعنی گله اشتهای کافی برای خوردن دان ندارد.
۱۰. بهترین زمان تعویض دان از استارتر به رشد و به فینیشر کی است؟
این زمان را نباید صرفاً بر اساس سن تقویمی تعیین کرد. بهترین روش:
· رسیدن به وزن هدف: حدوداً زمانی که پرندهها به وزن ۳۵۰ تا ۴۰۰ گرم رسیدند (اواخر هفته دوم).
· برای فینیشر: معمولاً وقتی پرندهها به وزن ۱.۲ تا ۱.۵ کیلوگرم رسیدند (پس از ۲۴-۲۵ روزگی).
· یکنواختی: قبل از تعویض دان، مطمئن شوید اکثر گله (حدود ۸۰٪) به وزن مد نظر رسیدهاند تا پرندههای ریز دچار مشکل نشوند.