انتخاب جوجه یکروزه باکیفیت، مهمترین تصمیمی است که قبل از شروع یک دوره پرورش میگیرید. حتی بهترین سالن، دان و مدیریت هم نمیتواند ضعف کیفیت جوجه را جبران کند. یک جوجه ضعیف، مستعد بیماری، دارای نرخ تلفات بالا و رشد کند خواهد بود. برای تشخیص و انتخاب جوجه یکروزه باکیفیت، باید به سه دسته کلی توجه کرد: فاکتورهای قبل از خرید (منبع)، معاینه ظاهری و رفتار جوجه، و یکنواختی گله. ۱. منبع و تاریخچه (گله مادر) کیفیت جوجه از گله مادر و هچری شروع میشود. · سن گله مادر: · جوجههای حاصل از گلههای مادر با سن ۳۰ تا ۴۵ هفتگی معمولاً بهترین کیفیت را دارند (تعادل بین وزن جوجه و قدرت آنتیبادی). · جوجههای خیلی جوان (زیر ۲۸ هفته) کوچکتر و جوجههای خیلی مسن (بالای ۵۵ هفته) سنگینتر هستند اما ممکن است یکنواختی کمتری داشته باشند. · وضعیت واکسیناسیون و سلامت گله مادر: گله مادر باید علیه بیماریهای مهم ( مانند نیوکاسل، برونشیت، Gumboro) واکسینه شده باشد تا آنتیبادی مادری از طریق تخممرغ به جوجه منتقل شود. · اعتبار هچری: از مراکزی خرید کنید که دارای مجوزهای بهداشتی معتبر و سابقه خوبی هستند. هچری باید دارای سیستمهای بهداشتی دقیق باشد. · قرارداد و گارانتی: با شرکتهای معتبر قرارداد ببندید که در صورت بروز مشکل، پاسخگو باشند. ۲. زمان و نحوه حمل و نقل · زمان تحویل: بهترین زمان برای جوجهریزی، صبح زود است تا جوجه فرصت داشته باشد خود را با محیط جدید وفق دهد. · دمای ماشین حمل: دمای داخل ماشین حمل باید بین ۲۲-۲۴ درجه سانتیگراد باشد و تهویه مناسبی داشته باشد. گرمازدگی یا سرمازدگی در مسیر، خسارات جبرانناپذیری وارد میکند. · مدت زمان حمل: هرچه زمان بین خروج جوجه از هچر تا رسیدن به سالن کوتاهتر باشد، بهتر است. (ترجیحاً زیر ۱۲ ساعت). ۳. معاینه ظاهری و بالینی (چک کردن جوجه در لحظه تحویل) زمانی که جعبهها را تحویل گرفتید، چند جعبه را به صورت تصادفی باز کرده و موارد زیر را بررسی کنید: الف) وزن جوجه · وزن استاندارد: وزن جوجههای گوشتی یکروزه معمولاً بین ۴۰ تا ۴۵ گرم است (بسته به نژاد و سن گله مادر). · یکنواختی وزن: اختلاف وزن بین جوجهها نباید زیاد باشد. گلهای که وزن یکنواخت دارد، در آینده نیز رشد یکنواختی خواهد داشت. ب) کیفیت فیزیکی (بدون نقص) · ناف (Navel): ناف باید کاملاً بسته و خشک باشد. جوجههای دارای ناف مرطوب، سیاه یا باز (نافچسب) مستعد عفونت (امفالیت) هستند. · شکم: شکم نباید سفت، متورم یا شل باشد. شکم سفت نشانه عدم جذب کامل کیسه زرده است. · پاها: پاها باید براق، زرد و بدون قرمزی یا تورم باشند. مفاصل نباید متورم باشد. · نوک و منقار: نوک باید سالم و بدون کجی باشد. · چشمها: چشمها باید شفاف، باز و براق باشند. ج) رفتار و تحرک · رفلکس برگشتی (Righting Reflex): جوجه را به پشت بخوابانید. یک جوجه باکیفیت باید فوراً (حداکثر در ۳ ثانیه) به حالت عادی برگردد. · تحرک: جوجهها باید فعال، کنجکاو و پرجنبوجوش باشند و دور هم جمع نشوند (مگر اینکه هوا سرد باشد). · صدا: صدای جوجهها باید شفاف و آرام باشد. جیرجیرهای بلند و ممتد معمولاً نشانه استرس (گرما یا سرما) است. د) یکنواختی گله · اندازه: همه جوجهها باید از نظر اندازه شبیه هم باشند. · رنگ: رنگ کرکها باید یکنواخت و مربوط به نژاد باشد. ۴. شاخصهای فیزیولوژیک (در صورت امکان) · کیفیت گله بر اساس امتیاز (Pasgar Score): برخی شرکتها کیفیت جوجه را بر اساس وضعیت عضلات و چربیهای زیرپوستی نمرهدهی میکنند. جوجههای با امتیاز بالا (بیشتر از ۷۰ درصد) بهترین هستند. · طول جوجه: جوجههای کشیده و بلند (نه توپی و چاق)، معمولاً پتانسیل رشد بالایی دارند. ۵. تشخیص جوجههای ضعیف و حذفی (Culls) در هنگام تحویل، ممکن است جوجههای معیوب وجود داشته باشند. این جوجهها را جدا کرده و درخواست جایگزینی یا محاسبه نکنید. نشانههای جوجههای ضعیف: · جمع شدن در کنارههای جعبه یا زیر جوجههای دیگر. · کرکهای زبر و خشک. · خوابآلودگی و بیحالی. · عدم توانایی در ایستادن. · شکم بزرگ و آویزان. · ناف سیاه و خشک نشده. نتیجهگیری قبل از خرید، از اعتبار منبع مطمئن شوید. در زمان تحویل، به وزن، یکنواختی، سلامت ناف و تحرک جوجهها دقت کنید. هر چقدر هم که عجله داشته باشید، چند دقیقه وقت بگذارید و جوجهها را به دقت بررسی کنید. یک سرمایهگذاری کوچک روی انتخاب جوجه خوب، در پایان دوره با سود بیشتر و تلفات کمتر به شما بازمیگردد.