پایش تلفات (Mortality Monitoring) صرفاً به معنای جمع‌آوری مرغ‌های مرده و دور ریختن آن‌ها نیست؛ بلکه **تلفات، زبان گویای گله شماست.** هر مرغ مرده یک گزارش رایگان از وضعیت سلامت، تغذیه و مدیریت سالن به شما ارائه می‌دهد. در ادامه، اصول حرفه‌ای پایش تلفات روزانه برای مدیریت دقیق گله آورده شده است: ### ۱. ثبت دقیق و طبقه‌بندی تلفات یک دفترچه یا جدول ثبت تلفات دمِ درِ هر سالن نصب کنید. فقط نوشتن یک عدد کلی کافی نیست؛ تلفات را باید بر اساس سن و علت احتمالی دسته‌بندی کرد: - **هفته اول (تلفات اولیه):** عمدتاً مربوط به کیفیت جوجه‌کشی، عفونت کیسه زرده یا استرس حمل و نقل است. (استاندارد: کل هفته اول زیر ۱ تا ۱.۵ درصد). - **تلفات اسکلتی و فلجی:** نشان‌دهنده مشکلات جیره (کلسیم/فسفر) یا رشد بیش از حد سریع است. - **تلفات ناگهانی (سکته):** مرغ‌های درشتی که به پشت افتاده‌اند؛ نشانه رشد خیلی سریع، نوردهی زیاد یا تهویه ضعیف. - **تلفات حذفی:** مرغ‌هایی که خودتان به دلیل وازدگی حذف کرده‌اید (این عدد باید جداگانه ثبت شود). ### ۲. زمان‌بندی جمع‌آوری - تلفات باید حداقل **۲ تا ۳ بار در روز** (صبح زود، ظهر و شب) جمع‌آوری شوند. - ماندن لاشه در سالن باعث فساد سریع، انتشار بوی تعفن، جذب حشرات و از همه مهم‌تر، احتمال **خوردن لاشه توسط سایر مرغ‌ها** (هم‌نوع‌خواری) و انتقال سریع بیماری می‌شود. ### ۳. کالبدگشایی (نکروز)؛ کالبدشکافی حقیقت هرگز اجازه ندهید علت مرگ یک مرغ مبهم بماند. - حداقل ۵ تا ۱۰ درصد از تلفات روزانه (به‌خصوص اگر روند افزایشی دارد) باید کالبدگشایی شوند. - به دنبال نشانه‌های کلیدی باشید: چسبندگی ریه‌ها (عفونت تنفسی)، تورم کبد، دانه‌های سفید روی قلب (نقرس)، یا زخم‌های روده‌ای (کوکسیدیوز). - **نکته:** اگر در یک روز تلفات ناگهان ۲ برابر شد، بدون معطلی با دامپزشک مشورت کنید. ### ۴. تحلیل الگوی تلفات (ترسیم نمودار) اعداد را به نمودار تبدیل کنید. - **تلفات پراکنده:** معمولاً مربوط به مشکلات مدیریتی یا ضعف انفرادی است. - **تلفات کانونی (در یک نقطه خاص):** نشان‌دهنده وجود مشکل در آن نقطه است (مثلاً کوران باد سرد، خرابی آب‌خوری در آن منطقه یا جمع شدن مرغ‌ها از ترس). - **نمودار صعودی:** اگر نمودار تلفات هر روز نسبت به روز قبل در حال افزایش است، یعنی با یک بیماری واگیردار یا مسمومیت جدی روبرو هستید. ### ۵. بهداشت در جابجایی - کارگری که لاشه‌ها را جمع می‌کند، نباید بدون ضدعفونی کردن دست‌ها و چکمه‌ها به سراغ دان‌خوری‌ها یا مرغ‌های سالم برود. - از سطل‌های دردار مخصوص برای حمل تلفات به بیرون سالن استفاده کنید تا آلودگی در مسیر پخش نشود. ### ۶. محاسبه شاخص‌های حیاتی