ویتامینها و مواد معدنی در بدن مرغ گوشتی، نقش «آچار فرانسه» را بازی میکنند. اگرچه پروتئین و انرژی (ذرت و سویا) بدنه اصلی رشد هستند، اما بدون ویتامینها و مواد معدنی، رشد متوقف میشود، سیستم ایمنی فرو میریزد و استخوانها توان تحمل وزن سنگین مرغ را نخواهند داشت. در ادامه، نقش این عناصر حیاتی را برایت دستهبندی کردهام: ### ۱. نقش ویتامینها (کاتالیزورهای حیات) ویتامینها معمولاً به مقدار کم نیاز هستند اما کمبودشان فاجعهبار است: - **ویتامین A:** مسئول سلامت بافتهای پوششی (پوست و غشاهای مخاطی) و تقویت سیستم ایمنی است. کمبود آن مرغ را در برابر بیماریهای تنفسی بیدفاع میکند. - **ویتامین D3 (بسیار حیاتی):** این ویتامین مسئول جذب کلسیم و فسفر است. چون مرغ گوشتی با سرعت عجیبی وزن میگیرد، اگر D3 کافی نباشد، استخوانها نرم میمانند و مرغ زیر وزن خودش فلج میشود (بیماری راشیتیسم). - **ویتامین E و سلنیوم:** به عنوان آنتیاکسیدان عمل میکنند و از سلولها در برابر استرس (مخصوصاً استرس گرمایی) محافظت میکنند. همچنین برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری «جوجه دیوانه» (انسفالومالاسی) ضروری هستند. - **ویتامینهای گروه B:** اینها موتور محرک متابولیسم هستند. آنها کمک میکنند تا انرژی موجود در دان استخراج شده و به رشد عضلات تبدیل شود. کمبود ویتامین B باعث کاهش شدید رشد و مشکلات عصبی میشود. ### ۲. نقش مواد معدنی (ستونهای بدن و تنظیمکنندهها) مواد معدنی به دو دسته درشتمغذی (ماکرو) و ریزمغذی (میکرو) تقسیم میشوند: - **کلسیم و فسفر:** این دو زوج جدانشدنی هستند که اسکلت مرغ را میسازند. در مرغ گوشتی، تعادل دقیق بین این دو ماده بسیار مهم است تا جوجه دچار ناهنجاریهای اسکلتی و لنگش نشود. - **سدیم، پتاسیم و کلر (الکترولیتها):** این مواد تعادل آب بدن را تنظیم میکنند. در فصل گرما، وجود این مواد در آب یا دان مرغ برای جلوگیری از دهیدراته شدن (کمآبی) و مرگومیر ناشی از گرمازدگی حیاتی است. - **روی (Zinc):** برای سلامت پوست، پرها و بهبود سریع زخمها ضروری است. - **آهن و مس:** نقش اصلی را در خونسازی و انتقال اکسیژن به بافتها برای سوختوساز ایفا میکنند. - **منگنز:** کمبود آن باعث مشکل «پروزیس» (دررفتگی وتر پا) میشود که در مرغهای گوشتی سنگینوزن شایع است. ### چرا در مرغداری صنعتی این موضوع حساستر است؟ در پرورش صنعتی، مرغ گوشتی فرصتی برای جبران کمبودها ندارد. چون: 1. **سرعت رشد بالاست:** بدن مرغ مدام در حال ساختوساز است و تقاضا برای این مواد لحظهای است.