برای ورود به دنیای پرورش مرغ گوشتی، آشنایی با زبان تخصصی آن ضروری است. این اصطلاحات در ارتباط با دامپزشک، فروشنده نهادهها و سایر مرغداران کاربرد روزمره دارد. در ادامه مهمترین اصطلاحات رایج در گلهداری مرغ گوشتی را دستهبندی و توضیح میدهیم: ۱. اصطلاحات مربوط به جوجه و دوره پرورش · جوجه یکروزه (Day-Old Chick): جوجهای که تازه از تخم خارج شده و سن آن کمتر از ۲۴ ساعت است. پایه اصلی هر واحد پرورشی. · گله مادر (Breeder Stock): مرغها و خروسهایی که وظیفه تولید تخممرغ نطفهدار برای تولید جوجه گوشتی را بر عهده دارند. · فلوک (Flock): به کل گله یا جمعیت مرغهای موجود در یک سالن گفته میشود. · پیک مصرف (Peak Feed): به حداکثر مصرف خوراک در طول دوره پرورش گفته میشود که معمولاً در هفتههای پایانی اتفاق میافتد. · سن کشتار (Slaughter Age): سنی که پرنده به وزن ایدهآل بازار میرسد (معمولاً ۴۵ تا ۵۰ روزگی). ۲. اصطلاحات مدیریتی و بستر · بستر (Litter): موادی که کف سالن را میپوشاند (مانند خاک اره، پوسته برنج یا کاه خرد شده) تا رطوبت را جذب کرده و محیطی راحت برای پرنده فراهم کند. · دانخوری (Feeder) و آبخوری (Drinker): تجهیزاتی که دان و آب در اختیار پرنده قرار میدهند. · آمونیاک (Ammonia): گازی ناشی از تجزیه فضولات در بستر مرطوب. وجود آن برای سلامت تنفسی پرنده بسیار خطرناک است. · دان (Feed): به خوراک آماده مصرف پرنده گفته میشود. انواع آن شامل آردی و پلت (دانههای فشرده) است. · آسیت (Ascites): سندرم مرگ ناگهانی یا آبآوردگی شکمی که در اثر کمبود اکسیژن و فشار بر قلب ایجاد میشود. ۳. اصطلاحات بهداشتی و درمانی · واکسیناسیون (Vaccination): عمل آشنا کردن سیستم ایمنی پرنده با یک عامل بیماریزا به صورت خفیف شده. · آب مصرفی (Drinking Water): بر کیفیت آب آشامیدنی پرنده تأکید دارد و معمولاً از نظر سختی و آلودگی بررسی میشود. · امنیت زیستی (Biosecurity): مجموعه اقداماتی (مانند ضدعفونی، حمام رفتن پرسنل و...) برای جلوگیری از ورود عوامل بیماریزا به داخل سالن. · تلفات (Mortality): به تعداد مرغهایی که در طول دوره میمیرند گفته میشود. درصد تلفات یکی از شاخصهای مهم موفقیت است. · حذفی (Culling): پرندگانی که به دلیل بیماری، زخمی بودن یا رشد کم از گله جدا و حذف میشوند. ۴. اصطلاحات اقتصادی و فنی · ضریب تبدیل غذایی (FCR - Feed Conversion Ratio): مهمترین شاخص فنی و اقتصادی. نشان میدهد برای تولید یک کیلوگرم مرغ زنده، چند کیلوگرم خوراک مصرف شده است. هرچه این عدد کمتر باشد، مرغداری سودآورتر است. · وزن زنده (Live Weight): وزن مرغ قبل از کشتار. · یکنواختی گله (Uniformity): میزان هماهنگی وزن و اندازه پرندهها در یک گله. گله یکنواخت یعنی همه مرغها تقریباً یک اندازه هستند. · جوجهریزی (Placement): به عمل آوردن جوجه یکروزه و مستقر کردن آن در سالن. · دوره برگردانی (Turnaround Time): فاصله زمانی بین خروج یک گله و ورود گله جدید. در این مدت سالن شستشو و ضدعفونی میشود. ۵. اصطلاحات مربوط به بازار · مرغ زنده (Broiler): به خود پرنده در زمان تحویل به کشتارگاه اطلاق میشود. · لاشه (Carcass): مرغ پس از کشتار، پرکنی و تخلیه امعا و احشا. · مرغ منجمد (Frozen Chicken): لاشهای که با سرعت بالا منجمد شده و برای مصرف بعدی نگهداری میشود. --- 📝 اصطلاحات کاربردی در یک نگاه اصطلاح معنی ساده FCR ضریب تبدیل غذایی (مهمترین شاخص کارایی) D.O.C جوجه یکروزه Litter بستر سالن Mortality تلفات Biosecurity امنیت زیستی (قرنطینه و بهداشت) Culling حذف مرغهای بیمار و ضعیف Uniformity یکنواختی وزن گله با تسلط بر این اصطلاحات، میتوانید به راحتی با کارشناسان و همکاران خود ارتباط برقرار کرده و راهنماییهای فنی را بهتر درک کنید.